VAKIF

VAKIF
VAKIF
Kitabın Adı Vakıf Kurulurken
Kitabın Ait Olduğu Seri Vakıf
Yazar Isaac Asimov
Yayınlanma Yılı 1988

Genç bir matematisyen olan Hari Seldon, psikotarih olarak isimlendirdiği karmaşık ve akıl almaz denklemler öngörmektedir. Kitlelerin dinamiklerinin matematik denklemler olarak ifade edilebileceği ve geliştirilebilecek bu denklemler kullanılarak bir toplumun nereye gidebileceğinin hesaplanabileceğini iddia etmektedir. Ancak bu hesap tabii ki yüzdelik ihtimaller üzerinden çalışmakta; tek kişiye indirilemeyecek kadar karmaşık olan bu yaklaşım, hassas dengeler üzerinde bireylerin saldırısına açık kalmaktadır. Aslında bu yüzden saklanmalıdır. Hari Seldon, mantık sınırlarını zorlayan bu yaklaşımını; "Sıkıştırılabilen bir gazda her bir molekülün yerini bilemem, bilmeme gerek de yoktur. Ancak hacim azaldıkça basıncın kaç kat artacağını kusursuzca bilebilirim. Böylece tek tek bireylerin değil ama toplumların geleceğini hesaplayabilirim.” şeklinde daha sonradan tanımlayacaktır.

Hari Seldon'un iddiası yaşadığı zaman için kabul edilmesi mümkün olmayan cinstendir. Başlangıçta falcı muamelesi görür, gelecek için çeşitli vaatlerle siyasetçilere yardım etmesi istenir. Ancak ilerleyen süreçte politik çalkantılara ve çekişmelere sebep olacaktır. Her şeyden öte, Hari Seldon iddialarında haklıdır. Sayısız gezegeni kontrolü altında tutan Galaktik İmparatorluk çöküşün eşiğinde acı içerisinde kıvranırken, insanlığın vardığı mevcut bilgi birikimini kurtarmak onun ve ekibinin omuzlarına yıkılmıştır. İnsanların 30000 yıl sürecek barbarlık ve zorbalık dolu olacak karanlık çağdan kurtarmak adına çalışmalara başlarlar ve bu sürecin olabildiği kadar kısa kalması, teknoloji ve bilimin ikinci imparatorluk oluşana kadar emin ellerde saklanması amacıyla Vakıf'ı kurarlar.

Ve Vakıf'ın başarılı olması için öngörülen 1000 yıllık süreç böylece başlamış olur.

45 yıllık bir zaman diliminde yazılan Vakıf Serisi, aslında bir üçleme olarak ortaya konulmuş, ardından yine Isaac Asimov'un diğer başyapıtları İmparatorluk Serisi ve Robot Serisiyle ilişkilendirilmiştir. Ancak yazar, konu bütünlüğü için ilerleyen zamanlarda başka kitaplar yayınlar. Vakıf, Vakıf ve İmparatorluk, İkinci Vakıf ilk üçlemeyi oluşturmaktadır. Ancak yazar doğru okuma için, ve olay örgüsünün kopmaması adına şu sırayı önermektedir;

Vakıf Kurulurken

Vakıf

Vakıf İleri

Vakıf ve İmparatorluk

İkinci Vakıf

Vakıf'ın Sınırı

Vakıf ve Dünya

Editor eleştirisi

Sıfırıncı Kanun

Genel Puan: 
 
8.5
Senaryo & Kurgu:
 
9.0
Özgünlük:
 
10.0
Yazın Kalitesi:
 
8.0
Akıcılık:
 
7.0
Bu eleştiriyi beğendiniz mi?
Yes No
Toplam 1 kişiden 1 tanesi bu eleştiriyi beğendi
Vakıf Serisi; ismi bilim kurguyla beraber anılan Isaac Asimov'un başyapıtlarından birisidir yalnızca. Ve ilk kitap diye disimlendiribileceğimiz Vakıf kurulurken, bir efsanenin nasıl başlaması gerektiğini kesin çizgilerle ortaya koyar. Zaten Isaac Asimov değil midir, bildiğimiz 3 temel robot kanunu oluşturan, yine kendi hatasını görüp sıfırıncı kanunu belirleyene kadar.

Bir robot, insanlığa zarar vermez ve hareketsiz kalıp insanlığın zarar görmesine neden olmaz.

Hikaye baş kahramanı Hari Seldon'ın, yani efsanevi matematikçinin, serüveni boyunca aslında bu temel yasayı keşfedişini sürükleyici ve akıcı şekilde öğrenmekteyiz. Tanımadığı yüz milyarlarca hayatı kurtarabilecek potansiyeli elinde, daha doğrusu aklında taşırken, yalnızca inanmadığı, pratik olarak gerçekleşemeyecek bir teorem üzerinde çalıştığına inandığından, harekete geçip tarihin akışına müdahale edecek yaklaşımı geliştirmesine engel olan tüm ağırlığın ve türlü engelin; aslında yalnızca kendi benliği olduğunu keşfetmesini aslında. Bu yönden, kendini korumaya bile aciz olan Hari Seldon karakteri, aslında çok detaylı ve ince çizilmiş bir karakter olarak karşımıza çıkmakta. Karakterin derinliği sayesinde, okuyucunun daha ilk satırlarda anlayabileceği gibi, geliştirilmesi kaçınılmaz olan psikotarihin nereye varacağını merak ettirmek yerine, iç gelişim sürecini ortaya koyarak, aslında bir insanın sıradan kişiliğinden kurtulup, çağlar sürecek kurtarıcı/mesih/haberci/tanrı kişiliğine bürünmesini görmekteyiz.

Tamimiyle alternatif görünen Galaktik İmparatorluk evreni, aslında günümüzün ve geçmişimizin izlerini taşır. Galaktik İmparatorluk, tarih sahnesine çıkmış birçok güçlü devlet gibi bir zayıflık taşımaktadır. Devlet büyüdükçe, çürüme hızlanmaktadır. Bu eser dahilinde, bu fenomen, bilimsel gelişmenin yavaşlaması, genişleyen bürokratik süreçler içerisinde çözümsüzlükten başka bir sonuç üretemeyen devlet yapısı, birbirlerine tarihin hiçbir anında yakın olamayacakları kadar yüksek teknolojideki seyahat ve iletişim yöntemlerine rağmen boşvermişlik ve ilgisiz yaşamlar. Aslında çok da yabancı bir dünyadan bahsedilmiyor değil mi?
 
 


Üye eleştirileri

Bu tanıtım için henüz üye eleştirisi yok

Eleştiri yazmak için lütfen giriş yapın.
 
 
 

Üye Girişi